نقش مالیات در تامین بودجه
چاپ مطلب

نفت یک ثروت ملی است و طبیعی است نمی‌توان آن را فروخت و برای هزینه‌های جاری از آن استفاده کرد. این کار مانند فروش لوازم اساسی منزل برای خرید مایحتاج روزانه است. اگرچه امکان دارد، اما منطقی نیست و در بلندمدت پیامدی جز فقر نخواهد داشت. از این ثروت باید برای توسعه و ایجاد ثروت‌های عظیم بهره برد، نه برای گذران امور روزانه. وابستگی به درآمد‌های نفتی، مساله تخصیص مناسب منابع را از موضوعیت انداخته و از طرفی رفاه کشور را در چنگال تلاطمات نفتی قرار داده است.
در نظام های اقتصادی توسعه یافته ، مالیات ها نه تنها ابزار تامین کننده مصارف بودجه دولت محسوب می شوند ، بلکه در اجرای سیاست ها و راهبردهای اقتصادی تعیین شده نیز نقش بارزی ایفا می کنند . در چنین ساختارهایی ، اهمیت مالیات ها به گونه ای است که حتی جناح های سیاسی نیز از آن به منزله اهرم تبلیغاتی استفاده می نمایند .
امروزه با گسترش تعهدات و وظایف دولت‌ها در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی و تلاش در راستای رسیدن به اهداف مهمی چون رشد اقتصادی، ثبات قیمت‌ها، افزایش اشتغال، بهبود تراز پرداخت‌ها ، توزیع عادلانه درآمد و تخصیص منابع تولید، هزینه‌های دولت را با روند افزایشی روبرو شده است. در این بین دولت‌ها انجام تعهدات گسترده خود و نیز رسیدن به اهداف مطرح شده نیازمند منابع مالی پایدار و گسترده هستند. این منابع مالی هم چنین باید بتوانند سبب گسترش عدالت و بازتوزیع درست ثروت بشوند. در این بین مالیات نقشی اساسی دارد. درآمدهای مالیاتی نقش مهمی در منابع درآمدی کشور ایفا می کنند و اتکای دولت به این گونه از درآمدها حکایت از سلامت اقتصادی دارد. چرا که مالیات علاوه بر تامین هزینه‌های عمومی دولت‌ها، موجب بازتوزیع درست ثروت و نیز گسترش عدالت می‌شود.
در حال حاضر بسیاری از کشورهای توسعه یافته و نیز در حال توسعه تلاش می‌کنند تا برای تامین هزینه‌های عمومی و کاهش فاصله طبقاتی از طریق بازتوزیع عادلانه ثروت، درآمدهای مالیاتی خود به ویژه از اقشار ثروتمند را افزایش دهند. بسیاری از کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی با وجود دارا بودن منابع متعدد درآمدی اما بیشترین تکیه را بر درآمدهای مالیاتی دارند به گونه‌ای که در برخی از این کشورها، سهم درآمدهای مالیاتی از تولید ناخالص ملی نزدیک به 50، درصد است. قابل ذکر است که همین کشورها دارای پیشرفته‌ترین، رقابتی‌ترین و نیز شفاف‌ترین اقتصادها در دنیا هستند.
نگاهی به سهم مالیات در منابع عمومی دولت نشان می‌دهد اگر چه طی سال‌های اخیر با روندی نوسانی و افزایشی در این شاخص مواجه بودیم و از حدود 34 درصد در سال 1392 به حدود 36 درصد در سال 1395 رسیده‌ایم، اما مقایسه این رقم با سایر کشور‌ها حکایت از وضع نامناسبی دارد. متوسط شاخص سهم مالیات از تولید ناخالص ملی در سال 2018 در اروپا و آسیا قریب به 19 درصد و در جهان نزدیک به 14درصد بوده است. قابل ذکر است که این شاخص در میان کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی بیش از 40 درصد است. این در حالی است که شاخص فوق در ایران بر اساس اعلام مسئولن بین 7 تا 8 درصد است.
این وضعیت نامناسب درآمد مالیاتی در کشور در حالی است که در حال حاضر به دلیل تحریم‌ها شدید اقتصادی به ویژه تحریم نفت به عنوان اصلی‌ترین منبع درآمدی دولت بعد از خروج آمریکا از برجام، دچار تنگناهای شدید مالی است. آمارها و اظهار نظرات رسمی نشان می‌دهد که مالیات پرظرفیت‌ترین ابزار برای جایگزین شدن درآمدهای نفتی کشور و به تبع آن جبران کسری بودجه دولت در سال پیشرو و نیز سال های آینده است.


تاریخ یادداشت: 1399/11/18
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
حوزه مالیاتی ارث- شمال تهران
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی