نگاهی به ضمانت های اجرایی در قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
چاپ مطلب

قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان از جمله مهمترین قوانینی است که در سال های اخیر با هدف افزایش شفافیت در سپهر اقتصاد ایران تصویب شده است. این قانون علاوه بر آنکه نتیجه اراده و دغدغه قانونگذاران و سیاستگذاران برای ایجاد شفافیت در میان آن دسته از فعالان اقتصادی است که با مصرف کننده نهایی سر و کار دارند، از جمله مطالبات مهم افکار عمومی نیز بوده است. دلیل این حجم از توجه به موضوع پایانه های فروشگاهی، مزایایی است که استفاده از این ابزار به همراه دارد. حفظ حقوق مصرف کننده، رعایت عدالت مالیاتی، مبارزه با قاچاق و کارآمدتر کردن نظام مالیات بر ارزش افزوده از جمله مزایای استفاده از پایانه های فروشگاهی در میان فعالان اقتصادی است که با مصرف کننده نهایی در ارتباط هستند.
در قانون مذکور که سال گذشته به تصویب مجلس و ابلاغ دولت رسیده است مجموعه ای از حقوق و تکالیف برای گروه‏های مختلف اعم از برخی سازمان ها و نهادهای دولتی و اشخاص حقیقی مشمول نصب و استفاده از پایانه های فروشگاهی پیش بینی شده است که عمل به آنها زمینه را برای تحقق اهداف و مزایای مورد اشاره در بالا فراهم می کند.
علاوه بر حقوق و تکالیف مندرج در این قانون، قانونگذار سازوکارهایی را نیز به عنوان ضمانت اجرایی مرتبط با این قانون اندیشیده که در عمل تضمین کننده تعهد و التزام همه گروه های ذینفع به انجام تکالیف قانونی آنها است. از جمله این ضمانت های اجرایی، برخی جرایم و تمهیدات تنبیهی است که برای خاطیان در نظر گرفته شده است. در ماده 22 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، تخلفات و جرایم مرتبط با آنها به شرح جدول زیر برشمرده شده است.
البته باید توجه داشت که در تبصره 1 ذیل این ماده قانونگذار تصریح کرده است که مبلغ جریمه ­های ثابت مندرج در این قانون، متناسب با نرخ تورم سالانه بر اساس آخرین اعلام بانک مرکزی، هر سال توسط سازمان امور مالیاتی اعلام خواهد شد. در تبصره 2 این قانون نیز تصریح شده است که سازمان امور مالیاتی نمی تواند بیشتر از پنجاه درصد (50 درصد) جریمه های موضوع این ماده را مطابق ماده 191 قانون مالیات های مستقیم مورد بخشودگی قرار دهد.
حکم دیگر قانون که در تبصره 3 این به آن پرداخته شده، این است که در صورت اعمال جریمه­ های موضوع بندهای «الف» و «ث» این ماده (جدول زیر)، جریمه موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم اعمال نمی شود. در صورت اعمال جریمه های مذکور در بند«ب»، جریمه های مذکور در بندهای «الف» و «ت» اعمال نخواهد شد.

ضمانت های اجرایی موضوع قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان به جرایم مالی محدود نشده است و قانونگذار مجازات های کیفری نیز برای برخی تخلفات مرتبط پیش بینی کرده است. در ماده 23 این قانون آمده است: هر شخصی که به قصد تقلب یا اخلال در نظام مالیاتی کشور، اقدام به تولید، عرضه یا استفاده از تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری و پایانه های فروشگاهی معیوب یا تجهیزات معیوب کننده کند، یا پایانه فروشگاهی خود یا دیگران را تخریب کند، علاوه بر جبران ضرر و زیان، حسب مورد به یک یا چند مورد از مجازات های تعزیری درجه شش قانون مجازات اسلامی به غیر از حبس، محکوم می شود. مجازات تعزیری درجه شش قانون مجازات اسلامی عبارت است از:
- حبس بیش از شش ماه تا دو سال
- جزای نقدی بیش از بیست میلیون (20,000,000) ریال تا هشتاد میلیون (80,000,000) ریال
- شلاق ازسی ویک تا هفتادوچهار ضربه و تا نودونه ضربه در جرائم منافی عفت
- محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از شش ماه تا پنج سال
- انتشار حکم قطعی در رسانه‌ها
- ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی برای اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال
- ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه برای اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال
- ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری توسط اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال
البته چنانکه در ماده 23 قانون تصریح شده است، قانونگذار مجازات حبس را برای متخلفان مستثنی کرده است. در تبصره 1 این ماده نیز هشدار داده شده است که تکرار جرم موضوع این ماده برای بیش از سه بار، مجازات های تعزیری درجه پنج قانون مجازات اسلامی به غیر از حبس را در پی خواهد داشت. مجازات درجه پنج به شرح زیر است:
- حبس بیش از دو تا پنج سال
- جزای نقدی بیش از هشتاد میلیون (80,000,000) ریال تا یکصد و هشتاد میلیون (180,000,000) ریال
- محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از پنج تا پانزده سال
- ممنوعیت دائم از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی برای اشخاص حقوقی
- ممنوعیت دائم از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه برای اشخاص حقوقی
که البته در این مورد نیز قانونگذار برای مجازات حبس استثنا قائل شده است.
در تبصره 2 ماده 23 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان نیز اعلام شده است اقدام به جرم موضوع این ماده به صورت گروهی و سازمان یافته، موجب مجازات­های تعزیری درجه چهار قانون مجازات اسلامی (به غیر از حبس)، خواهد شد. مجازات درجه چهار قانون مجازات اسلامی نیز به شرح است که در این مورد نیز قانونگذار مجازات حبس را حذف کرده است:
- حبس بیش از پنج تا ده سال
- جزای نقدی بیش از یکصد و هشتاد میلیون (180,000,000) ریال تا سیصد و شصت میلیون (360,000,000) ریال
- انفصال دائم از خدمات دولتی و عمومی
ضمانت اجرایی دیگری که قانونگذار اندیشیده است در ماده 24 این قانون تصریح شده است عدم رعایت احکام مندرج در ماده 2 قانون (عدم ثبت نام در سامانه مودیان یا عدم استفاده از پایانه فروشگاهی در مهلت مقرر) تنبیهاتی از قبیل تعلیق فعالیت کسب و کار متخلف و یا در نهایت ابطال مجوز آن کسب و کار را در پی خواهد داشت.

تاریخ یادداشت: 1399/12/12
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
حوزه مالیاتی ارث- شمال تهران
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی