شرحی مختصر بر انواع مالیات های مستقیم
چاپ مطلب

"مالیات‌‌های مستقیم" در زمره مالیات بر ثروت ودرآمد تلقی می‌شوند که شهروندان با توجه به میزان ثروت یا درآمد خود بایدآن را پرداخت ‌نمایند. مالیات مستقیم در یک دسته‌بندی کلی به دو بخش" مالیات بر دارایی و مالیات بر درآمد" تقسیم می‌شود.
بر اساس قانون، انواع مالیاتهای مستقیم عبارت است از;
لف- مالیات بر ارث و حق تمبر (از نوع مالیات بر دارایی)
ب- مالیات مالیات مشاغل،مالیات حقوق،مستغلات،شرکتها و کشاورزی(از نوع مالیات بر درآمد)
مالیات بر ارث بر اساس مفاد ماده17 قانون مالیاتهای مستقیم در خصوص هر گاه پس از فوت شخصی، اموالی از باقی بماند باقی اموال باقیمانده مشمول مالیات خواهد بود. اموالی از قبیل ماترک متوفی در ایران یا خارج از ایران اعم از منقول و غیر منقول ، مطالبات قابل وصول و حقوق مالی و...
( پس از کسر هزینه کفن و دفن در حدود عرف و عادت و واجبات مالی و عبادی در حدود قوانین شرعی و دیون محقق متوفی)..
"مالیات حق تمبر"، بر اساس مفاد بند 11 ماده 46 قانون مالیاتهای مستقیم مالیاتنی است که به جهت صدور پروانه کسب از کسبه دریافت می گردد و از انواع مالیات بر دارایی محسوب می شود. طبق قانون مالیات‌های مستقیم وصول این نوع مالیات به عهده اتحادیه‌ها بوده و ملزم و مکلف به انجام امور مربوط هستند. در صورت تخلف طبق مفاد ماده (51 ق.م.م) علاوه بر پرداخت اصل این مالیات باید دو برابر آن را به عنوان جریمه پرداخت نماید. این نوع مالیات را از نظر قانون مالیات تکلیفی می‌نامند.
مالیات بر درآمد می توان اینگونه گفت که درخصوص مالیات بر درآمد نوعی مالیات است که توسط دولت بر افراد و اشخاص اعمال می‌شود و بسته به درآمد و عواید پرداخت‌کننده مالیات متغیر است و عموما مقدار این نوع مالیات برابر درصدی از درآمد قابل مالیات‌گیری است. نرخ مالیات با افزایش درآمد قابل مالیات‌گیری تغییر می‌کند. نرخ‌های مالیات ممکن است بسته به نوع یا خصوصیات مالیات پردازنده متغیر باشد. مالیات بر درآمد شامل مواردی چون مالیات بر درآمد مشاغل، حقوق، املاک و مستغلات، اشخاص حقوقی، کشاورزی و اتفاقی است.
صاحبان مشاغل یعنی کسانی که خود به فعالیت اقتصادی مشغول هستند. در این گونه موارد طبق ماده 93 قانون مالیات‌های مستقیم مشمول" مالیات بر درآمد مشاغل" می باشند ،درآمدی که شخص حقیقی از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر غیر از موارد مذکور در سایر فصل‌های این قانون در ایران تحصیل کند پس از کسر معافیت‌های مقرر در این قانون مشمول مالیات بر درآمد مشاغل است. تبصره‌ای در این ارتباط می‌گوید درآمد شرکت‌های مدنی و همچنین درآمدهای ناشی از فعالیت‌های مضاربه در صورتی که عامل مضارب یا صاحب سرمایه شخص حقیقی باشد تابع مقررات این فصل است.
در خصوص "مالیات بر حقوق" با توجه به ماده یک قانون مالیات‌های مستقیم،( تمام افراد حقیقی و حقوقی که در داخل کشور با فعالیت اقتصادی، خدماتی و غیره درآمد کسب می‌کنند، مشمول پرداخت مالیات هستند) حقوق دریافتی نیز مشمول مالیات با ضرایت مشخص تعیین شده می باشد..این نوع مالیات به دلیل ثبات، کارایی و سهولتی که در وصول دارد از اهمیت بسزایی برخوردار است. به استناد ماده 52 قانون مالیات‌های مستقیم;" درآمد شخص حقیقی یا حقوقی ناشی از واگذاری حقوق خود نسبت به املاک واقع در ایران پس از کسر معافیت‌های مقرر در در خصوص مالیات بر درآمد املاک و مستغلات باید گفت که این نوع مالیات در سه دسته طبقه بندی می شود;
." دسته ی اول" مالیات بر اجاره املاک و مستغلات، "دسته ی دوم "مالیات بر نقل و انتقال املاک و دسته ی سوم شامل مالیات بر مستغلات خالی از سکنه هستند.
"مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی" عبارت است از مالیات تعلق گرفته به جمع درآمد شرکت‌ها و درآمد ناشی از فعالیت‌های انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌شود، پس از وضع زیان‌های حاصل از منابع غیر معاف و کسر معافیت‌های مقرر به استثنای مواردی که طبق مقررات قانون مذکور دارای نرخ جداگانه‌ای است، مشمول مالیات به نرخ بیست و پنج درصد (25%) خواهد بود..
در مورد مباحث مالیات بر درآمد کشاورزی بر اساس ماده 81 قانون مالیاتهای مستقیم ; “درآمد حاصل از کلیه فعالیت‌های کشاورزی، دامپروری، دامداری، پرورش ماهی و زنبور عسل و پرورش طیور، صیادی و ماهیگیری، نوغان داری، احیای مراتع و جنگل‌ها، باغات اشجار از هر قبیل و نخیلات از پرداخت مالیات معاف است". به درآمدهای نقدی یا غیرنقدی که شخص حقیقی یا حقوقی به‌صورت بلاعوض و یا از طریق معاملات محاسباتی و یا به عنوان جایزه و یا هر عنوان دیگر از این قبیل تحصیل می‌نماید "درامد اتفاقی گفته می شود. این نوع درآمد طبق مواد 119 تا123قانون مالیاتهای مستقیم مشمول مالیات اتفاقی به نرخ مقرر در ماده 131 این قانون خواهد بود.


تاریخ یادداشت: 1399/12/19
کلمات کلیدی:
پرتالهای سازمان امور مالیاتی کشور

اداره کل امور مالیاتی آذربایجان شرقی
اداره کل امور مالیاتی آذربایجان غربی
اداره کل امور مالیاتی اردبیل
اداره کل امور مالیاتی اصفهان
اداره کل امور مالیاتی البرز
اداره کل امور مالیاتی ایلام
اداره کل امور مالیاتی بوشهر
اداره کل امور مالیاتی چهارمحال و بختیاری
اداره کل امور مالیاتی خراسان جنوبی
اداره کل امور مالیاتی خراسان رضوی
اداره کل امور مالیاتی خراسان شمالی
اداره کل امور مالیاتی خوزستان
اداره کل امور مالیاتی زنجان
اداره کل امور مالیاتی سمنان
اداره کل امور مالیاتی سیستان و بلوچستان
اداره کل امور مالیاتی فارس
اداره کل امور مالیاتی قزوین
اداره کل امور مالیاتی قم
اداره کل امور مالیاتی گلستان
اداره کل امور مالیاتی گیلان
اداره کل امور مالیاتی لرستان
اداره کل امور مالیاتی مازندران
اداره کل امور مالیاتی مرکزی
اداره کل امور مالیاتی هرمزگان
اداره کل امور مالیاتی همدان
اداره کل امور مالیاتی کردستان
اداره کل امور مالیاتی کرمان
اداره کل امور مالیاتی کرمانشاه
اداره کل امور مالیاتی کهکیلویه و بویر احمد
اداره کل امور مالیاتی یزد
امور مالیاتی شهر و استان تهران
ایثارگران
بسیج سازمان امور مالیاتی کشور
حراست
حوزه مالیاتی ارث- شمال تهران
خدمات مودیان
دادستانی انتظامی
دفتر آموزش
دفتر پژوهش
دفتر حقوقی
دفتر هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی
روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور
مرکز فناوری اطلاعات
مزایده ها و مناقصه ها
لیست اول پایین صفحات

سامانه عملیات الکترونیکی مودیان مالیاتی
بیانیه حریم خصوصی
شناسنامه خدمات سازمان امور مالیاتی کشور
سامانه مالیات بر ارزش افزوده
دفتر آموزش
دفتر خدمات مودیان
لیست دوم پایین صفحات

دفتر حقوقی
هیات تشخیص صلاحیت مشاوران رسمی مالیاتی