ارتقای درآمدهای مالیاتی بر مدار فرهنگ سازی
اهمیت فرهنگ سازی درخصوص مالیات یک استراتژی حیاتی و جدی است. اگر مودی مالیاتی و افراد جامعه بدانند پولی که به عنوان مالیات به دولت می‌پردازند صرف آبادانی کشور و ایجاد امکانات رفاهی برای خودشان می شود با میل و رغبت بیشتر حاضر به مشارکت خواهند شد. از طرفی مالیات یکی از اثرگذارترین مقولات فرهنگی و اقتصادی جوامع توسعه محور است و فرهنگ مالیاتی، مجموعه ای نظام یافته از باورها و مولفه های فرهنگی قلمداد می شود که نقش ویژه ای را در توسعه اقتصادی کشور ایفا می کند.
لذا پرداختن به این قبیل موضوعات و تبیین اهمیت وکارکرد آن در جامعه و نظام اقتصادی کشور که با دغدغه ها و شرایط خاصی هم توام است، نیازمند فرهنگ سازی ویژه ای است.ترویج فرهنگ پرداخت مالیات و روشن کردن زوایای مثبت قوانین جدید مالیاتی همچون نظام مالیات بر ارزش افزوده، نقشی تعیین کننده در تحقق اهداف بلند برنامه های کلان اقتصادی و نیل به افق اقتصادی مورد انتظار دارد که باید علاوه بر بکارگیری روش هایی که منجر به افزایش درآمدهای مالیاتی شوند، به ارتقای فرهنگ مالیاتی به عنوان مهمترین رکن نظام مالیاتی توجه بیشتری شود.مالیات از منابع مهم درآمد دولت به شمار می رود و ثبات و تداوم وصول مالیات، موجب ثبات در برنامه ریزی دولت برای ارایه خدمات مورد نیاز کشور در زمینه های گوناگون می شود.
در بیشتر کشورها، درآمدهای مالیاتی بخش عمده ای از منابع درآمدی را تشکیل می‌دهد. دولت می تواند به واسطه آن بسیاری از خدمات اجتماعی و رفاهی را در خدمت مردم قرار دهد و به بسیاری از فعالیت ها و جریانات اقتصادی و اجتماعی سمت و سوی لازم را ببخشد. بهره مندی از یک نظام مالیاتی مطلوب یکی از پیش نیازهای ضروری برای رسیدن به توسعه اقتصادی پایدار می باشد که برای رسیدن به این منظور باید فرهنگ پرداخت مالیات را در جامعه نهادینه ساخت. در این میان، فرهنگ‌سازی بستر و پیش زمینه رشد و ارتقا درآمدهای مالیاتی، به عنوان بهترین و سالم‌ترین منابع درآمدی دولت‌ها برای رسیدن به اهداف اجتماعی و اقتصادی محسوب می‌شود. از این رو سازمان امور مالیاتی اقدامات زیادی در جهت هدایت افکار و باور عمومی به سمت شناخت مزایای مالیات و این که مردم با پرداخت مالیات در امر اداره کشور سهیم بوده و به این وسیله می توانند مانع به هدر رفتن نفت شده و آن را برای نسل آینده و فرزندان خود ذخیره نمایند، به انجام رسانده است.
توجه به مالیات در کشور ما در سال‌های اخیر به‌شدت مورد استقبال دولتمردان قرار گرفته، به‌طوری‌که در برنامه‌ریزی‌های به‌عمل‌آمده در قانون برنامه پنجم توسعه کشور، دولت موظف شده است که در پایان این برنامه، صد در صد هزینه‌های جاری خود را از محل مالیات تأمین نماید. در سال‌های گذشته کارشناسان همواره بر لزوم کاهش وابستگی کشور به پول نفت تاکید داشتند. در این بین منابع مختلفی همچون افزایش صادرات غیرنفتی، خصوصی سازی، توسعه گردشگری و برخورداری از منابع مالیاتی برای جایگزینی نفت پیشنهاد گردیده که مهمترین آن‌ها افزایش درآمدهای مالیاتی دولت می باشد.
از طرفی، با توجه به عوامل موثر افزایش دهنده یا کاهنده مالیات ها در ساختار اقتصاد ایران ، برای افزایش سهم نسبت درآمدهای مالیاتی به تولید ناخالص داخلی، برنامه ریزان و سیاستگذاران نظام مالیاتی باید بتوانند مهم ترین متغیرهای تأثیرگذار در این زمینه را شناسایی کنند . در طول 50 سال گذشته میزان مالیات در ایران و سهم آن از تولید ناخالص داخلی کمتر از 10 درصد بوده است که (در مقایسه با 28 درصد متوسط این شاخص برای کشورهای پیشرفته) بسیار پایین است. با توجه به اینکه تا همین چند سال پیش، بخش مهمی از درآمدهای مالیاتی در ایران به طورمستقیم و غیرمستقیم وابسته به درآمد نفت بوده است. این امر، علیرغم تلاشهای موجود درآمدهای مالیاتی را در مقابل نوسانات بازار جهانی نفت به شدت آسیب پذیر کرده بود. در واقع، رشد منابع بودجه از محل فروش نفت، در عمل زمینه مالیات ستانی را کاهش داده بود.
بی تردید، رشد درآمدهای مالیاتی بدون توجه به سیاستهایی که مبتنی بر ارتقای فرهنگ مالیاتی باشد، محقق نمی شود و با توجه به اهمیت مالیات در پیشبرد اهداف اقتصادی دولت، شناسایی موانع این حوزه و برطرف کردن آن، دستیابی به اهداف سند چشم انداز توسعه در بخش مالیاتی را شتاب می بخشد.


تاریخ یادداشت: 1399/11/27
کلمات کلیدی: